Hendrik Cornelis Jacobus van Deelen

Geboren te Amerongen op 15 november 1900
Overleden te ‘s-Gravenhage op 4 december 1993.
Zoon van Hendrik Cornelis van Deelen, huismeester, en Sjoukelina
Pieterson. Hij huwde op 30 oktober 1925 te Groningen met Elsien Pieterson (1896-1976).
Studeerde theologie Groningen 1919, drs. theologie 1925.
Gemeentepredikant:
  • Hervormd predikant Adorp 1925;
  • Oostermeer 1928;
  • Oosterend (Frl.) 1932;
  • Vaassen 1937-1945 (emer.).
Overige werkzaamheden:
Secretaris-penningmeester Bond van Ned. Predikanten te ‘ s-Gravenhage
1945-1967.
Van Deelen was afkomstig uit het oer-conservatieve Utrechtse. In 1930 werd hij medeoprichter van het Verbond voor Kerkherstel. Met R.B. Evenhuis was hij redacteur van het maandblad van Kerkherstel, Nieuw kerkelijk leven.
Hij achtte de toekomst der kerk alleen veilig bij hen voor wie de kerk een Christusbelijdende volkskerk zou zijn. In 1937 nam hij deel aan de oecumeni-
sche conferentie ‘Faith and Order’ in Edinburgh.
In zijn laatste gemeente Vaassen werd hij terughoudender t.a.v. het reorganisatiestreven van Kerkherstel.
Van Deelen werd op 1 november 1945 waarnemend en
op 29 april 1946 gewoon secretaris-penningmeester van de Bond van Nederlandse Predikanten. In deze functie werkte hij bijna 20 jaar nauw samen met voorzitter L.H. Ruitenberg. Tevens volgde hij D. Boer op als secretaris van de Pensioenraad van de Nederlandse Hervormde Kerk en als lid van de Commissie (later Raad) voor de predikantstraktementen.
In de oorlog was er een beter contact ontstaan tussen de Bond en de beheersorganen van de Hervormde kerk. De Bond werd van strijdorganisatie onder Boer meer een overlegorgaan. Van Deelen was dankzij zijn tactisch inzicht – hij
was tevens een fervent schaker – een goed onderhandelaar. Hij heeft zich voornamelijk op drie terreinen bewogen: de opbouw van de predikantstraktementen, de verbetering van de pensioenen en de organisatie van collectieve verzekeringen voor de predikanten. Hij volgde het  werk aan de nieuwe kerkorde kritisch en waarschuwde voor overhaasting. De financiële nood van een belangrijk aantal emeriti en predikantsweduwen was in de jaren ’50 nog steeds groot.
Van Deelen streed (niet zonder botsingen) voor prioriteit van een goede traktements- en pensioenregeling boven het enthousiasme voor de nieuwe
ontwikkelingen in zending en diaconaat, en later, in 1961, de kerkbouwactie: “De leiding der kerk moet haar aandacht richten op de hoofdzaak, dat is een behoorlijke bezoldiging en pensionering van hen, die door hun pastoraat de
kerk in stand houden”. Hij kwam steeds op voor een in alle opzichten hoog niveau van de predikant.Van Deelen bewerkstelligde de samenbundeling van de vele provinciale, classicale en gemeentelijke pensioenfondsen. Het Bondsbureau groeide onder zijn leiding uit tot een drukbezocht centrum voor adviezen. Als secretaris van de Bond nam hij
een onafhankelijke positie in t.o.v. de kerkelijke gremia. In gevallen van een misstap van een predikant kon hij solidair blijven. Zonder te moraliseren probeerde hij tot het uiterste – desnoods tegen de regels in – te zorgen dat het betreffende gezin niet ten onder ging. Het steunfonds, door de predikanten zelf opgericht en gefinancierd, ging in 1960 samenwerken met de sectie maatschappelijk werk onder de predikanten vanwege de Algemene Diaconale Raad en kreeg een eigen leidster, mw. W.L. Blommestein.
Als redacteur van Het Orgaan schreef Van Deelen talloze artikelen. Hij verzorgde het jaarlijks verschijnende Van Alphens Nieuw Kerkelijk Handboek.
G e s c h r. : Volkskerk, belijdeniskerk, vrije kerk, Wag.
[1935] (Naar het herstel der kerk, III/1). – [Anoniem,] Veertig
jaar Bondsgeschiedenis. Bond van Nederlandse predikanten,
1918-1958, s-Grav. 1958.
De kerk en het Woord Gods. In: Het oecumenisch gesprek
der kerken, ‘s-Grav. 1939. 47-56.
Wat is theologie? In: VT, I (1930). 33-37. – In OEV. Een
oude strijd in de nieuwe tijd, IV (1929), 126-135; Het begrip
gemeente. VI (1931), 101-121; De theologische achtergrond
van de Doleantie, XI (1936). 235-255.
L i t. : Reitsma, Lindeboom, Gesch. Herv. Kerk. reg. in v.
– M.L. de Boer (e.a.), Easterein. Easterein 1995 , 68 , 423.
430, 559. – Korte artikelen over Van Deelen: L.H. R[uitenberg].
in: Het Orgaan, XXXVII/11 (nov. 1960), 3; J. Folkerisma.
in: WDt. XVI (6 mei 1967), 137 vlg.; Kerknieuws, 24 mrt.
1967; WDt, XXXIX (1990), 425: Predikant en samenleving,
LXXI (jan. 1994), 2 vlg.
KM. WITTEVEEN
Bron: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 5 (2001), pagina 134-135.

Vaassen.

Na des morgens bevestigd te zijn door dr. R. B. Evenhuis van Scheveningen met een predikatie over Joh. 1 : 40 de woorden „Komt en Ziet” deed Zondag j.l. ds. H. C. J. van Deelen, gekomen van Oosterend, als opvolger van ds. G. van der Zee, die naar Ridderkerk vertrok, zijn intrede bij de Ned. Hervormde Gemeente te Vaassen, sprekende naar aanleiding van Joh. 1 : 29, de woorden „Ziet het Lam Gods”.

De nieuwe leeraar werd toegesproken door ds. J. J. v. d. Pol, consulent, namens alle collega’s van den Ring en door de Gemeente toegezongen Psalm 119 : 9, gewijzigd.

De Waarheidsvriend, 8 juli 1937

 

25 jarig ambtsjubileum ds Pop

Ds. A. F. P. Pop.

Vandaag herdenkt ds. A. F. P. Pop, Ned. Herv. pred. te Monster, zijn 25-jarige ambtsbediening.

Adrianus Franciscus Petrus Pop werd 5 Oct. 1884 geboren te Hagestein, waar zijn vader predikant was. Hij bezocht het Gymnasium te Kampen en studeerde aan de Leidsche Hoogeschool theologie. Hij aanvaardde 28 Jan. 1912 het predikambt te Sprang, waar zijn broer hem bevestigde. In 1914 vertrok ds. Pop naar Elden, welke standplaats hij in 1916 met Middelharnis verwisselde. In 1918 vertrok hij naar Ameide om in 1921 te Nijkerk op de Veluwe zijn intrede te doen. In 1926 verbond ds. Pop zich aan de gemeente van Vaassen, om 6 Juli 1930 door ds. J. v. d. Berg van Amersfoort in zijn tegenwoordige gemeente te worden bevestigd.

Ds. Pop stichtte zoowel te Sprang als te Nijkerk een Chr. School en riep te Monster een Chr. Bewaarschool in het leven. Tijdens zijn verblijf te Nijkerk maakte hij deel uit van het Classicaal Bestuur van Harderwijk. Hij heeft zitting in het Hoofdbestuur van de Staatkundig Gereformeerde Partij.

Ds. Pop die tot den Gereformeerden Bond in de Ned. Hervormde Kerk behoort, ontving in deze kwarteeuw niet minder dan 30 beroepen waarvan 13 in zijn tegenwoordige gemeente. Hij behoudt zich het recht voor om niet te jubileeren en zal ook geen gedachtenisrede uitspreken.

De Waarheidsvriend, 28 januari 1937

 

Ds Van Deelen neemt beroep naar Vaassen aan

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.

Drietal : te Amsterdam (vac. Boscam Abbing : H. Alkema te Aalsmeer ; M. G. Gerritsen te Amersfoort •en D. J. Vossers te Vlissingen.

Beroepen : te Jutphaas J. T. Klamer te Ter Aa — te Oudega (W.) (toez.) C. Aalders, cand. en hulppred. te Wijk aan Zee — te Marken (toez.) H. v. d. Akker, cand. te Ermelo — te Sneek F. K. van Evert te Hellevoetsluis — te Brouwershaven (toez.) K. H. Siccama, cand. te Rotterdam (tijdelijk te Hengelo) — te Boven-Hardinxveld T. V. d. Hee te Polsbroek — te Wittewierum-LoUens J. Kramer, cand. en hulppred. te Boelenslaan.

Aangenomen :

naar Vaassen H. C. J. van Deelen te Oosterend (Fr.) — naar Grollo—Schoonlo P. Inberg, cand. te IJhorst de Wijk — naar Rottum en Stitswerd canjd. J. Plooij, hulppred. te Zwolle.

De Waarheidsvriend, 25 februari 1937

 

Ds Van der Zee schrijft boek

VADERLANDSCHE KERKGESCHIEDENIS

Wij voelen ons schuldenaar. Want we hadden reeds lang hierover moeten schrijven. Althans er iets van moeten zeggen. We hadden het zelfs beloofd aan ds. Van der Zee. En ziet — ’t bleef tot nu toe uit. Dat is jammer.

Ds. G. van der Zee, nu predikant te Ridderkerk, heeft in de pastorie te Vaassen het kloeke plan opgevat ons een Handboek voor Vaderlandsche Kerkgeschiedenis te bezorgen.

Zoodra wij, eenige jaren terug, van dat plan hoorden, hebben we onze groote voldoening daarover uitgesproken en onze hartelijke belangstelling getoond. En toen ma het kloeke besluit de vervaardiger ons al spoedig verraste met de verschijning van het eerste Deel, werd de belofte gedaan, dat er nu nog een tweede Deel zou verschijnen, om het werk te voltooien. Dat is niet precies zoo gegaan als aanvankelijk het plan was, en we zijn daar blij om. Want het zou jammer geweest zijn als alles wat nog restte na de samenstelling van het eerste Deel, in één boek zou zijn saamgebracht. Daarom vermelden we gaarne, dat nu het tweede Deel wel verschenen is, maar dat er ook nog een derde Deel komt.

Een eeresaluut aan den schrijver, te meer, waar hij een van „onze” dominé’s is, en helaas ! een van de weinigen die — tot nu toe — ons verrassen met studiewerken, van welken aard ook. Maar we hebben dan tenminste dit, en we zijn er dankbaar voor.

Vaderlandsche Kerkgeschiedenis. Maar dan is het niet ’t zelfde voor ons, wie die Vaderlandsche Kerkgeschiedenis beschrijft. We hebben deze dingen zoo gaarne van menschen, die de Gereformeerde theologie liefhebben en die de gangen Gods in de geschiedenis van de Kerk van Nederland, de geschiedenis van de Reformatie, als Gereformeerd theoloog weten te doorzien. Niet — dat we gelooven, dat dit werk dan nu volmaakt is ; want wie zelf wel eens iets aan Kerkgeschiedenis, aan Vaderlandsche Kerkgeschiedenis gedaan heeft, weet wel hoeveel hier opgestapeld ligt, dat verband houdt met allerlei gebeuren, met allerlei kwesties, met allerlei stroomingen, met allerlei mengsel ook. En ja, feiten zijn feiten, jaartallen zijn jaartallen, maar — of de een de feiten ziet en beschrijft, of de ander noemt de gebeurtenissen met de jaartallen — het maakt zoo groot verschil. We hebben op een openbare school wel eens een onderwijzer de geschiedenis van Luther hooren vertellen en ook wel eens van Kanaiin en het Joodsche volk — maar Luther of Luther, Kanaan of Kanaan maakt een groot verschil !

Dit tweede Deel van de Vaderlandsche Kerkgeschiedenis — m^et een Gereformeerde visie beschreven — laat een liberalistisch, modern schrijver nu niet komen met het „onbevooroordeeld” moeten zijn van een geschiedbeschrijver, want we lazen pas nog een artikel in de N. Rott. Crt. over Bogerman en dachten toen aan dat „onbevooroordeeld” beschrijven van personen en gebeurtenissen!) — handelt over De Hervorming. En die even de Inhoud inziet (blz. 222—224) ziet, hoeveel er in verwerkt is, dat voor ons (en ook voor anderen, die niet bij „ons” hooren !) allerbelangrijkst is. We noemen maar : Staatkundige achtergrond — Buïtenlandsche invloeden — het ontstaan van de Hervorming •— de strijd en de onderdrukking der Hervorming — Anabaptisten en Doopsgezinden — Richtingen en stroomingen — vluchtelingengemeenten — voornaamste leidslieden (Marnix, Datheen, enz. enz.) — Roomsch of Gereformeerd — de eerste Kerkelijke Vergaderingen (Convent van Wezel, Synode van Emden enz. enz.) — de voortgang der Hervorming — strijd en zegepraal : de strijd over de belijdenis en de Nationale Synode van Dordt 1618—’19.

Met groote dankbaarheid maken we in deze Rubriek: Kerkelijke Rondscbouw, van de verschijnTng van dit boek melding. Het verdient dat we op onze kerkelijke erve opmerken, dat dit boek verschenen is. En we hopen dat het boek — het eerste Deel, maar niet minder het tweede Deel — ijverig zal worden gebruikt voor studie en bespreking.

Koopt en leest !

En God zegene ook dezen arbeid, opdat in het midden van onze Hervormde (Gereform.) Kerkde Waarheid meer en beter gekend mag worden, tot heil en zegen voor ons kerkelijk leven.

In het verleden ligt het heden, in het nu, wat worden zal.

„Er staat geschreven” en „er is geschied” zijn de twee grondzuilen voor ons leven. Laat men daarom de Schriften onderzoeken. Laat men vooral ook de Gesöhiedenis bestudeeren. De Geschiedenis niet ’t minst van onze Vaderlandsche Kerk.

Geve de Heere “ds. Van der Zee lust, kracht en wijsheid, om dit voorname studieboek straks te completeeren met het derde of laatste Deel,

De Waarheidsvriend, 21 oktober 1937

 

Intrede ds. Van Deelen in Vaassen

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.

Beroepen te: Bennekom: J. G. van leperen te Leerbroek. Boven-Hardinxveld: W. Vroegindewey te Reeuwijk. Kamerik: M. J. Lekkerkerker te Oosterwolde. Ooltgensplaat: H. Hiensch te Bleiswijk. Retranchement (toez.): Cand. H. Kreb te Groot-Schermer, Tienhoven: J. C. J. Dijkstra te Opperdoes. Westzaan: Cand. H. Kreb te Groot-Schermer. Wezep: B. van Ginkel te Renswoude.

Aangenomen naar: Arkel en Kedichem: Cand. W. H. Sorber te Goor. Bergeijk (N.-Br.): Cand. N. H. Kuiperi te Acquoy (Geld.), Nes en Wierum (toez.): Cand. H. W. Hemmes te Utrecht. Niekerk-Vliedorp: Cand. H. L. Goudt te Utrecht.

Bedankt voor: Foudgum (toez.): Cand. H. W. Hemmes te Utrecht. Oude Tonge: T. H. Oostenbrug te Gouderak. Raalte: A. H. Hellemans te Geldermalsen. Roden: H. A. ten Hove te Delfzijl. Wijngaarden: Cand. L. Brasser te Huizen.

Intrede te: Genemuiden: T. v. d. Hee. Tekst: Joh. 3: 7b. Vaassen: H. C. J. van Deelen. Tekst: Joh. 1:29.

– – Overleden : – H. L. A. Feykes, pred. te Oudega (H.O.N.), 65 jaar.

De Reformatie, 9 juli 1937

 

Ds Van Kuijken bedankt door beroep Vaassen

NEDERLANDSCHE HEKVORMDE KERK.

Beroepen:

te Kamerik G. Alers te Dordrecht — te Giessen-Oudekerk en Peursum H. C. P. M. Wiebosch, cand. te Hilversum — te Rottum-Stitswerd S. L. Hoogebrink, cand. en hulppr. te Vorden.

Aangenomen :

naar Farmsum A. van der Mast, cand. en hulppred. te Bussum — naar Den Haag (als geestelijk verzorger van „Bronovo”) H. J. Dijckmeester te Arnhem — naar Delft J. Fokfcema te Amstelveen.

Bedankt:

voor Meppel J. H. F. Engel te Alblasserdam — voor Rottum-Stitswerd S. Riemens, cand. en hulppred. te Haarlem-Noord (Spaarndam) — voor Makkum-Cornwerd G. F. D. Locher te Nijega — voor Zelhem (toez.) O. Hulstra te Midwolda — voor Eemnes-Binnen D. Plantinga te Harmeien — voor Sneek Th. A. Hoen te Bussum — voor Zegveld Th. G. Vollebregt te Hoornaar — voor Elim H. J. F. Wesseldijk te Schoonebeek — voor Vaassen J. van Kuiken te Uithuizermeeden.

De Waarheidsvriend, 7 januari 1937

 

Nieuwbouw van kerkje in Vaassen

Vaassen.

Er bestaan plannen om hier een nieuwe kerk te bouwen, en wel door de Vrijzinnigen! In het orgaan van de Vrijz. Hervormden lezen we, dat er reeds ƒ5859.— bijeengebracht is en dat er nu nog ƒ 700.— aan ontbreekt. Als er ƒ6500.— bijeen is, kan men beginnen. De leden uit Vaassen zullen dan wat voor grond en interieur noodig is, bijeenbrengen.

Het wordt geannonceerd als „Kerkbouw op de Veluwe”!

De Waarheidsvriend, 10 juni 1937

 

Ds Van Deelen neemt het beroep naar Vaassen aan

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.

Beroepen te:

Boven-Hardinxveld (toez.): T. v. d. Hee te Polsbroek. Brouwershaven (toez.); Cand. Drs K. H. Siccama te R’dam Hantum (toez.): J. W. v. d. Heil te Kattendijke. Rotterdam: I. P. de Waal te Hengelo. Oldebroek: B. G. C. Steenbeek te Bennekom. Wittewierum-Lellens: Cand. J. Kramer, hulppred. te Boelenslaan.

Zwartewaal: Cand. G. H. W. v. d. Medevoort te Utrecht.

Aangenomen naar:

Farmsum: Cand. A. v. d. Most te Bussum. Oosterhout (N.-B.): Cand. C. R. Plomp, hulppred.Vaassen: H. C. J. van Deelen te Oosterend (Fr.).

Bedankt voor:

‘s-Heer Abtskerke: E. Raams te Hoek. Makkum: J. W. van Swigchem te West-TerschelUng. Oostrum- Jouswier: Cand. J. Kramer, hulppred. te Boelenslaan.

Intrede te:

Oosternieland-OIdenzijl: Cand. D. Kramer. Tekst: 2 Petr. 1:19.

Weerselo: Cand. H. A. Brongers. Tekst: 2 Cor. 4:5a. Wijckel; Cand. G. J. Hintzbergen. Tekst: Richt. 7:11a.

De Reformatie, 26 februari 1937

 

Ds Van Kuiken bedankt voor beroep naar Vaassen

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.

Beroepen te:

Genemuiden: J. G. van leperen te Leerbroek. Giessen-Oudekerk en Peursum: Cand. H. C. P. M. Wiebosch te Hilversum.

Kamerik: G, Alers te Dordrecht. Wezep (toez.): D. J. v. d. Graaf te Schoonhoven.

Aangenomen naar:

Den Haag (pred. „Bronovo”): H. J. Dijckmeester te Arnhem. Wierden: K. v. d. Pol te Boven-Hardinxveld. Zevenhoven: Cand. C. A. van Harten te Ter Aar.

Bedankt voor:

Eemnes-Binnen: D. Plantinga te Harmeien. Elim (Hoogeveen): H. J. F. Wesseldijk te Schoonebeek. Leeuwarden: J. R. Wolfensberger te Sneek. Makkum en Cornwerd: G. F. D. Locher te Nijega-Elahuizen. Neerlangbroek: D. J. v. d. Graaf te Schoonhoven. Vaassen: J. van Kuiken te Uithuizermeeden. Zelhem (toez.) : O. Huistra te Midwolda.

Intrede te:

Dwingelo: G. J. J. Rensink. Tekst: 1 Cor. 1: 9a. Hierden: A. H. J. G. van Voorthuizen. Tekst: 1 Cor. 3: H- Kloosterhaar: Cand. J. J. v. Zorge. Tekst: 1 Cor. 1:23, 24. Urk: Cand. E. van Wieringen. Tekst: 1 Cor. 2:2.

De Reformatie, 15 januari 1937