De missie-statie Vaassen (XLVIII)

Toen Pastoor Hagen in 1907 in Vaassen was gekomen rijpte bij Z. Eerw. al spoedig ’t plan om de oude kerk te doen afbreken en daarvoor in de plaats te stellen een nieuw bedehuis, dat meerdere ruimte zou bieden; dit laatste noodzakelijk geworden door den snellen aanwas van het aantal parochianen. Eenige jaren van volhardenden arbeid en daaraan gepaard doorzettingsvermogen zouden ten slotte hunne bekroning vinden in het feit dat op 18 Januari 1916 het bouwplan voor de nieuwe kerk kon worden goedgekeurd. Reeds twee weken daarna op 2 Februari vond in ’t café van de Wed. Heinen de inschrijving plaats voor de te bouwen noodkerk. De hoogste inschrijver meende ƒ 7110 hiervoor te moeten vragen, terwijl de laagste een belangrijk lager bedrag namelijk ƒ 5773 gevoteerd bleek te hebben. Gedurende de afbraak der oude en den bouw der nieuwe kerk zijn in de houten noodkerk de Heilige Geheimen gevierd geworden en het overgroote deel der Vaassensche Katholieken bewaart hieraan nog de herinnering.

Den bouw der nieuwe kerk, onder architectuur van den heer Hardeman is uitnemend geslaagd en reeds ’t volgend jaar was het bedehuis gereed gekomen en na de consecratie hiervan, konden herder en parochianen zich gelukkig prijzen met het bezit van hun schoon kerkgebouw. Onder het alleszins te prijzen bestuursbeleid van Pastoor Hagen kwamen verder nog tot stand een fraai en ruim Zusterhuis met bewaarschool, een lagere school en een doelmatig vereenigingsgebouw.

Stond zijn voorganger Pastoor Wolff, ruim 27 jaren als Pastoor te Vaassen en Pastoor van Haaren zelfs meer dan een jaar langer aldaar, ’t was in deze maand, dat Pastoor Hagen het 30e jaar zijner pastorale bediening te Vaassen is ingegaan. In de ruim 29 jaren, die God hem schonk te arbeiden aan het geestelijk welzijn der hem toevertrouwde geloovigen, heeft hij zich zeker een onvergankelijke eerekroon verworven, voor ’t vele dat hij ter eere Gods, onder de veilige schutse van St. Martinus gewrocht heeft. Moge het in 1939, aan het dan zeker en terecht jubelend katholiek Vaassen, gegeven worden, met zijn beminden herder, den voornamen en krachtigen priester, die hier reeds 12½- 25- en 40-jarig priesterfeest mocht herdenken – ook diens gouden feestgetij te vieren. Dat geve God!

Rest ons thans nog de vermelding van enkele biographieën van priesters onder de missie-statie en parochie Vaassen geboren, voor zoover die onder ons bereik kwamen.

Na den in den aanvang onzer opstellen meermalen vermelden Apostel der Veluwe, Willem Simons, die te Vaassen geboren werd en den pastoor van Vaassen gedurende het tijdvak November 1789 – November 1800, Hermanus Heymerikx, wiens wieg benoorden Epe moet gestaan hebben, gaan we tot 21 Maart 1830, op welken datum het doepboek van Vaassen vermeldt: Baptizatus ext Joannes; Parentes: Bernardus Bonekamp et Gerarda Leerkes; Suc. Albertus Bonekamp et Hendrica Bonekamp. Deze Joannes Bonekamp werd door Mgr. Zwijsen subdiaken gewijd te Rijsenburg op 17 Juli 1859 en diaken op 17 mei van ’t volgend jaar. Op 10 Augustus van ’t zelfde jaar werd hij te Utrecht priester gewijd. In December 1860 werd hij kapelaan te Almelo en in 1872 pastoor te Dinxperlo, vanwaar hij in September 1882 werd overgeplaatst naar Silvolde waar hij overleed op 16 November 1891.

Bijna 3 decennia na voornoemden priester werd te Vaassen op 16 Juli 1858 geboren Joannes Mulder. Deze werd door Mgr. Snickers subdiaken gewijd 15 Augustus 1883 en diaken 29 Maart 1884. Terwijl zijne priesterwijding volgde op 15 Augustus 1884. Na aanvankelijk eenigen tijd assistent te Wegdam bij Goor te zijn geweest, kwam hij in April 1887 als zoodanig te Baarn. In October 1893 werd jij kapelaan te Keijenburg en in Mei 1895 te Apeldoorn. Hier verbleef kapelaan Mulder tot Maart van 1903 (in den aanvang zijner misdienaarsjaren diende het nog geen negen jaren oud zijnde Schobret Sieboeltje bij Z.W.E. meermalen de H. Mis). Van Apeldoorns werd kapelaan Mulder pastoor van Breedevoort en in Maart 1909 te Rijssen, waar hij op 3 Dec. 1921 overleden is.

Op 2 April 1861 doopte Pastoor van Haaren te Vaassen: Albertus Wilhelmus Heinen, zoon van Wilhelmus Heinen en Henrica Koekkoek, terwijl peter en meter van den jonggeborene waren diens oom en tante Albertus Kooekkoek em Petronella Bisterbosch. Deze werd door Mgr. Snockers 15 Aug. 1886 subdiaken gewijd en tot diaken 26 Maart 1887, terwijl zijn priesterwijding plaats vond in de Metropool op 15 Aug. 1887. In Juli 1888 assistent te IJselstein geworden, verwisselde hij die standplaats in Mei 1892 met Wageningen, waar hij tot kapelaan was benoemd. In Februari 1895 gaat hij als kapelaan naar Wageningen. Bijna één decennium stond hij hier tot December 1904, toen hij pastoor te Gorssel is geworden. In Juli 1910 komt hij als pastoor naar Bunnik en op 10 Juni 1915 wordt Pastoor Heinen tevens Deken van Montfoort. Sinds eenigen tijd te Z.H.E. thans rustend.

Hermanus Wilhelmus Dijkman werd geboren te Vaassen, 8 Maart 1880 en priester gewijd op 15 Aug. 1908, werd kapelaan te Uithoorn en ontving 11 April 1919 benoeming naar Denekamp. Op 15 October 1920 ging hij vandaar weder naar Uithoorn, nu als assistent en belast met de oprichting eener nieuwe parochie te De Hoef (gemeente Mijdrecht), in de nabijheid van Uithoorn gelegen. Op 10 April van ’t volgend jaar volgde zijn benoeming tot pastoor aldaar, doch reeds op 10 Dec. 1922 riep God dezen voorbeeldigen priester tot Zich. Hiermede was een priesterleven afgesneden, dat nog zulke schoone beloften inhield voor de toekomst. Edoch de mensch wikt, doch God beschikt!

Wellicht heeft de parochie Vaassen in de vorige eeuw nog meerdere zonen het altaar zien beklimmen, doch voor ons zijn hunne namen dan verborgen gebleven. Wat de reguliere geestelijkheid betreft, hoorden we nog gewag maken van Pater Gemke, te Vaassen geboren, doch van wie we noch wijding, doch standplaatsen hebben vermogen te ontdekken.

Nog zeer kort geleden schonk Vaassen weer een tweetal seculiere priesters aan de Kerk, namelijk de W.E.H. Demmers en Dijkman.

Voor Pastoor Hagen moeten de dagen der plechtige eerste H. Missen van deze neomisten wel stonden zijn geweest van groote blijdschap en innigen dank aan God. Z.E. was het immers, die vanaf hun kerstening hun wijze geestelijke leidsman en raadgever is geweest tot de uiteindelijke schoone bekroning van hunne uitverkiezing tot het H. Priesterschap.

En zoo is dan de taak, die wij voor bijna een jaar geleden op ons hebben genomen, met dit ons 47e slotartikel ten einde gekomen.

Ondanks het drukfoutenduiveltje, waarmede we nogal eens overhoop lagen en dat de onvolkomenheid onzer opstellen nog kwam vergrooten, meenen we toch goed te zien, als we de veronderstelling uiten, dat onze studie over de missiestatie Vaassen veler belangstelling heeft getrokken. Indien deze belangstelling er toe geleid mag hebben, bij hen meerdere interesse te wekken voor ons rijk Roomsch verleden, zullen wij onzen arbeid, die niet altijd even gemakkelijk was, ruimschoots beloond achten.

Als we over eenige uren ons te dezer plaatse zullen opmaken voor eene massale demonstratie vóór onzen Koning Christus en tegen het wassende ongeloof, zullen we bij het zien dier drommen katholieke geloovigen er zeker weer aan herinnerd worden, dat het toch de missiestatie Vaassen was, die debet mag genoemd worden te zijn aan het bloeiend en groeiend katholieke Apeldoorn.

Pastoor Hagen, U wilt zeker nogmaals wel aanvaarden onzen welgemeenden dank voor Uwe meermalen betoonde bereidwilligheid in alle opzichten!
Verder gaat onze niet geringe dank ui naar Professor J.J. H. van Rossum, bibliothecaris aan het Aartsbisschoppelijk Klein-Seminarie alhier, die ons uit de seminarie-bibliotheek de zoogenaamde priesterlijsten verschafte en tevens veel van onze verdere desiderata vervulden terwijl we tenslotte kunnen mededeelen, dat we voor eenige gegevens de oprichting der zelfstandige parochie te Epe betreffende den heer J. H. Bourgonje te Zuuk bij Epe dank behooren te zeggen.

Een fout die we bezwaarlijk bij de errata kunnen, noch wenschen te voegen, doch wie we voor onze rekening hebben te nemen, is, dat we de vorige week schreven, dat de oude zoogenaamde waterstaatskerk te Epe afgebroken is geworden. Dit toch is niet het geval geweest. De nieuwe kerk is een weinig meer Zuidwaarts van de oude verrezen en deze laatste is jammer genoeg verkocht geworden (wat zou er niet een mooi vereenigingslokaal van te maken zijn geweest). Ze is later in gebruik genomen voor pakhuis van de coöperatie.

En hiermede meenen we onze taak te hebben vervuld en besluiten met den hartgrondigen wensch, dat de parochies Vaassen en Epe, onder den bijstand van den gemeenschappelijken schutspatroon, den heiligen Martinus, ook in de toekomst, Gods rijksten zegen mogen deelachtig worden.

Schobret Seiboel

Apeldoorn, op den feestdag van Christus Koning 1936.