Ds. Johannes Petrus Nonhebel J.A.Cz. (1857-1862)

Eenige maanden na het vertrek van Ds. Nijhoff kwam de kerkeraad bijeen tot beroepingswerk. Zoo werd dan 24 september 1856 Ds. J.P. Nonhebel van Heemse beroepen, die dit beroep aannam en 11 januari 1857 bevestigd werd door onzen voormaligen predikant, met de woorden uit 2 Corinthiërs 2 vers 14—17. Des namiddags deed de nieuwe leeraar zijn intrede naar aanleiding van Handelingen 4 vers 29b: “Geef Uwen dienstknechten met alle vrijmoedigheid Uw woord te spreken”.

Ds. J.P. Nonhebel was een zoon van Ds. J.A.Chr. Non­hebel, en werd geboren te Est op 6 januari 1830. Hij liet zich 17 september 1849 te Utrecht als student inschrijven[1], en werd in 1853 kandidaat bij het Provinciaal Kerkbestuur van Gelderland, deed vervolgens 23 april 1854 zijn intrede te Heemse, van waar hij naar Vaassen vertrok.

Hij was den 5 januari 1857 gehuwd met Luthera Anna Agatha Baronesse Haersolte van den Doorn, die hierheen met attestatie overkwam uit Zwolle. Zij was geboren in 1824 en overleed in 1892.

Hun zoon Coenraad Willem Antoni was in 1888 predikant te Aagtekerke en in 1891 te Harmelen[2].

De roem van dezen onzen nieuwen herder en leeraar leeft nog bij ons voort. Ouden van dagen weten nog te verhalen, al is het dan bij overlevering, dat het ruime kerkgebouw stampvol was. Men kwam met de ouderwetsche witte huif­karren uit de omgeving van Deventer, in welke streek alles vrijzinnig was.

Het gemeentelijke leven had in dezen tijd een rustig ver­loop. Het Zondagsschoolonderwijs komt op, en wordt finan­cieel door den kerkeraad gesteund. De Heer van Cannenburg koopt van de Diaconie het Emauskampje. In 1860 wordt de kerkelijke grens tusschen Vaassen en Epe vastgesteld. In 1862 worden plannen beraamd om het armhuis op den Uilenberg af te breken en dichter bij het dorp te bouwen. Tevens wordt in dat jaar de toren gerestaureerd, en zien wij ook den predikant naar Middelburg vertrekken, welk af­scheid plaats vond op 30 maart. Voor een overweldigende schare predikte hij hier voor ’t laatst uit 2 Thessalonicenzen 2 vers 13 tot 3 vers 1.

Te Middelburg was hij de eenige en wederom de eerste orthodoxe predikant. Hij stond aldaar tot 1881, waarna hij naar Dordrecht vertrok. Door een keelaandoening zag hij zich genoodzaakt van allen arbeid af te zien, en overleed te Hannover 3 juni 1883, op reis zijnde om te Karlsbad herstel van gezondheid te zoeken.

Ds. Nonhebel is voorts bekend als schrijver, en ook in ons archief berusten thans eenige van zijne werken. Zoo b.v. “Bladen uit het Dagboek van een leeraar”[3], waarin een treffend stukje staat over een voortvluchtigen Pastoor, die bij hem te Vaassen eenigen tijd is geweest, onder voorwendsel dat hij predikant wilde worden. Wij bezitten verder zijn Bijbelsch dagboek, stichtelijke stukjes voor elken dag. De lijst van boeken, geschriften en tijdpreeken is te groot voor ons bestek om hier te worden vermeld. Wij noemen alleen nog: Geschiedenis der Hervorming voor scholen en huisgezinnen. Hij bewoog zich op het gebied der Christelijke Jongelingsvereniging, Zondagsschool, Christelijk lager onderwijs en Zending. In 1881 was hij een der ijverigste leden van de Commissie die zich de zaak der Transvaalsche Boeren aantrok, en door zijn arbeid in dezen is er een flinke inzameling tot stand gekomen.

 


[1] Probatus testimonio Collegii Regii dd. 14 Aug. 1849.

[2] Emeritus 1902, overl. te Lochem 1907. In 1798 werd een zekere Ds. J. P. Nonhebel te Kleverskerke afgezet.

[3] Alleen antiquarisch verkrijgbaar.