Oordeel over het nieuwe orgel

Orgeladviseur Hans Kriek keurde het orgel voor de ingebruikneming. Voor de ingebruikneming las hij op 14 juni 2002 zijn “keuringsrapport betreffende het orgel in de Hervormde kerk te Vaassen” aan de aanwezigen voor. In dat keuringsrapport schreef hij het volgende:

Het orgel werd conform de door orgelbouwer Nijsse ingediende offerte – aangevuld door enig meerwerk – opgeleverd, dat wil zeggen dat

De windvoorziening, zoals deze voorheen was, werd gehandhaafd: de ventilator, de balg, het hoofdkanaal buiten de orgelkas en de tremulant zijn afkomstig uit het “oude” orgel. Van de balg is het leer vernieuwd en de tremulant, die voorheen electrisch werd aangestuurd, fungeert nu via een pneumatische schakeling. De windkanalen binnen de orgelkas zijn nieuw van eiken vervaardigd. Deze windvoorziening blijkt van ruim voldoende capaciteit om het vergrote orgel van orgelwind te voorzien.

Het pijpwerk, dat nogal heterogeen van samenstelling is, werd – waar nodig – uitgedeukt en opgerond. Het mag een prestatie worden genoemd, dat bij de intonatie zo’n fraaie klankeenheid is gerealiseerd. De Fagot (feitelijk een Dulciaan) is niet geheel geworden, zoals de adviseur zich had voorgesteld: het volle werk krijgt door dit register niet de grandeur, zoals hij had bedoeld. Dat wil overigens niet zeggen, dat genoemd register niet fraai en kleurrijk is. Voor het overige kan worden gezegd, dat de pijpen – ook te tongwerken – over het algemeen perfect aanspreken. Er is een zangrijke, absoluut niet agressieve orgelklank ontstaan. Het Onderpositief is zeer present en vormt een fraai tegenwicht tegenover het Hoofdwerk. Het geheel wordt gedragen door een sonore Bazuin.

Toets- en registermechaniek functioneren storingsvrij. Tot op het moment van de keuring heeft zich nog niet één storing voorgedaan. De speelaard is voor een orgel met zijkantbespeling verrassend prettig. De klaviatuur is fraai van aanleg. De ebbenhouten registerknoppen met hun porceleinen plaatjes mogen, gezien de prijs van het geheel, gewoonweg luxe worden genoemd.

De windladen zijn technisch perfect. De nieuwe laden zijn qua factuur aangepast aan de “tweedehands”-laden. Alles is fraai tot eenheid gebracht.

De orgelkas is door vrijwilligers uit de gemeente goed hersteld. Hoewel de kleur van deze kas niet de eerste keuze is van orgelbouwer en adviseur mag toch worden gezegd, dat het schilderwerk en vakkundig aangebracht bladgoud tot een fraai eindresultaat heeft geleid. Het prachtige rijke tinnen orgelfront draagt daartoe in niet geringe mate bij!

Samenvattend kan worden gesteld, dat de Hervormde kerk van Vaassen een fraai orgel rijk is geworden. Het is duidelijk, dat het werk door mij in alle opzichten is goedgekeurd. Ik wil als adviseur gaarne mijn respect betuigen voor de zorgvuldige en liefdevolle wijze, waarop orgelbouwer Nijsse en zijn medewerkers dit werk hebben voltooid. Zij hebben – ook voor zichzelf – een topprestatie geleverd. Het zal in het kritische orgelwereldje verbazing wekken, dat dit voor de gerekende bouwsom mogelijk was!

Didam, 11 juni 2002.

Hans Kriek,
Orgeladviseur.